Een vaatwasser kan er van buiten netjes uitzien en toch etensresten, vet of kalk vasthouden op plekken die je niet meteen ziet. Vaak merk je dat aan een nare geur, een filter vol vuil of vaat die minder schoon uit de machine komt. Je hoeft niet direct naar een speciaal middel te grijpen: begin met de onderdelen die je zelf kunt controleren. Hieronder lees je waar je op let, welke reinigingsmethode past bij het probleem en hoe je achteraf controleert of de machine weer goed werkt.
Waaraan merk je dat je vaatwasser toe is aan een schoonmaakbeurt?
Een muffe geur, restjes op schone borden of water dat na een programma op de bodem blijft staan, zijn redenen om de machine te inspecteren. Vaak zit vuil in het filter of houden de sproeiarmen water tegen doordat de gaatjes verstopt zijn. Een vettig laagje kan zich ook ophopen als je meestal korte of lage-temperatuurprogramma’s gebruikt. De Consumentenbond beschrijft dat vet- en wasmiddelresten op die manier in de machine kunnen achterblijven. Begin dus met kijken waar het vuil zit; een geurverfrisser maskeert hooguit de geur en verwijdert de oorzaak niet.
Maak eerst onderscheid tussen etensresten, vet en kalk. Losse resten pak je aan bij het filter en de sproeiarmen. Vet vraagt om een grondige reiniging van de binnenruimte; bij zichtbare kalkaanslag kijk je naar de waterhardheidsinstelling en een geschikte ontkalker. De juiste aanpak verschilt per apparaat. Bekijk daarom de gebruiksaanwijzing voordat je onderdelen losmaakt of een middel toevoegt. Wie ook andere apparaten onderhoudt, vindt bij het schoonmaken van de wasmachine dezelfde praktische gewoonte terug: controleer eerst de plekken waar vuil zich ophoopt.
Welke onderdelen verdienen als eerste aandacht?
Het filter onder in de kuip vangt vuil op voordat het met het afvoerwater verdwijnt. Als het verstopt raakt, kan water minder goed worden afgevoerd en kan vuil opnieuw in de machine terechtkomen. Haal het filter alleen los volgens de handleiding: modellen verschillen in hoe het filtersysteem vastzit. Spoel de losse delen af onder de kraan en gebruik een zachte afwasborstel om aangekoekte restjes te verwijderen. Controleer ook de ruimte waar het filter in zit. Haal er zichtbaar vuil uit, maar peuter niet blind in de opening.
Kijk daarna naar de sproeiarmen, de draaiende armen die water door de kuip verdelen. Controleer of ze vrij kunnen bewegen en of de kleine openingen niet dichtzitten. Bij veel modellen kun je ze verwijderen, maar de bevestiging verschilt. Spoel ze af en maak verstopte gaatjes voorzichtig vrij met een cocktailprikker; gebruik geen kracht die het materiaal kan beschadigen. Veeg vervolgens de deur, de randen en het deurrubber af met een vochtige doek en een beetje afwasmiddel. Droog de rubberrand na met een schone doek, vooral in de plooien waar vocht en vuil kunnen blijven zitten.
Kies je voor handmatig reinigen of een machinereiniger?
Handmatig schoonmaken is de logische eerste stap wanneer je etensresten ziet of het filter vuil is. Je verwijdert dan de vervuiling op de plek waar die zit. Een machinereiniger is iets anders: die gebruik je in een lege machine volgens de aanwijzingen op de verpakking. Dat kan helpen bij aanhoudende geurtjes of vettigheid, maar vervangt het schoonmaken van het filter niet.
De Consumentenbond geeft aan dat een machinereiniger bij goed onderhoud niet noodzakelijk is en noemt een speciale ontkalker als optie bij kalkaanslag. Bosch adviseert voor vaatwassers van dat merk gebruik van een machinereiniger elke zes weken tot drie maanden; dat is fabrikantadvies voor Bosch-apparaten, geen universele regel. Gebruik voor jouw model de handleiding als uitgangspunt. Andere praktische tips voor keuken en huishouden staan in de rubriek Nieuws.
Gebruik een reinigings- of ontkalkingsmiddel alleen waarvoor het bedoeld is en houd je aan de dosering en temperatuur op het etiket. Meng geen schoonmaakmiddelen met elkaar en giet niet op eigen initiatief een huishoudelijk zuur of ander middel in de machine. Dat de machine leeg moet draaien, welk programma geschikt is en waar het middel moet worden geplaatst, kan per product verschillen. Als de fabrikant een speciaal onderhoudsprogramma noemt, kies dat dan in plaats van zelf een combinatie van middelen en instellingen te verzinnen.
Hoe maak je de vaatwasser stap voor stap schoon?
- Zet de machine uit en laat de binnenruimte afkoelen. Haal de onderste korf eruit, zodat je goed bij het filter kunt. Draag handschoenen als je niet zeker weet of er glassplinters tussen de resten zitten.
- Verwijder het filter volgens de gebruiksaanwijzing. Spoel het af, borstel vuil weg en kijk ook in de filterhouder. Plaats alle onderdelen daarna in de juiste volgorde terug; een scheef of los filter hoort niet.
- Controleer de sproeiarmen. Maak ze alleen los als de handleiding uitlegt hoe dat bij jouw model moet. Spoel ze af en verwijder zichtbare verstoppingen voorzichtig.
- Neem de deur, randen en het rubber af met een vochtige doek en een beetje afwasmiddel. Gebruik geen schuurspons op kwetsbare oppervlakken en veeg zeepresten na.
- Is de kuip vettig of blijft er een geur hangen? Gebruik dan eventueel een geschikte machinereiniger volgens de verpakking en de instructies van de fabrikant. Is er vooral kalk zichtbaar, kies dan alleen een geschikte ontkalker.
- Laat de machine draaien met het gekozen programma. Houd de deur na afloop op een kier als de binnenruimte nog vochtig is, zodat die kan drogen.
Open je de pomp omdat de machine niet goed afpompt, wees dan extra voorzichtig: in de pomp kunnen glassplinters zitten. Bosch adviseert voor die klus de vaatwasser uit te zetten, de stekker uit het stopcontact te halen en voorzichtig te werken. Doe dit niet op goed geluk; raadpleeg de handleiding van jouw model en stop als je het pompdeksel niet veilig kunt verwijderen of terugplaatsen.
Hoe controleer je of de schoonmaak geholpen heeft?
Kijk na de reiniging of het filter goed vastzit, de sproeiarmen vrij kunnen draaien en er geen vuilresten in de kuip liggen. Laat daarna een normale wasbeurt draaien. Let op of het water goed wordt afgevoerd, of de vaat schoon uit de machine komt en of de muffe geur is verminderd. Een verbetering na het reinigen wijst erop dat vuil een rol speelde, maar bewijst niet dat elk mogelijk probleem is opgelost.
Komt het water nog steeds niet weg, blijft de vaat vuil of keert de geur snel terug, controleer dan eerst de belading en de afvoer volgens de gebruiksaanwijzing. Een volle of onhandig ingeruimde korf kan sproeiarmen blokkeren. Blijft het probleem bestaan, volg dan de storingsinformatie van de fabrikant of laat de machine controleren. Gebruik geen steeds sterkere middelen als je niet weet waar de storing vandaan komt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je het filter van de vaatwasser schoonmaken?
Controleer het filter regelmatig, zeker als er etensresten op liggen, de machine muf ruikt of het water niet goed wegloopt. Hoe vaak schoonmaken nodig is, hangt onder meer af van hoeveel vuil er met de vaat meegaat. Sommige fabrikanten geven een eigen onderhoudsinterval; volg voor jouw model de handleiding en zet het filter na het reinigen stevig terug.
Kun je een vaatwasser met azijn schoonmaken?
Gebruik azijn niet zomaar als vervanging voor een machinereiniger of ontkalker. De handleiding van je vaatwasser bepaalt welke middelen geschikt zijn; een zuur middel kan voor sommige onderdelen ongeschikt zijn. Bij kalk gebruik je een ontkalker die voor vaatwassers bedoeld is en volg je de verpakking. Voor gewone vervuiling zijn filter, sproeiarmen en deurrand een goede eerste controle.
Waarom stinkt mijn vaatwasser na het schoonmaken nog steeds?
Controleer of vuil is achtergebleven in het filterhuis, rond de deurrubbers of in de sproeiarmen. Kijk ook of de afvoer het water goed wegvoert. Een aanhoudende rioollucht of een machine die water laat staan, los je niet altijd op met een geurverfrisser: controleer de gebruiksaanwijzing en schakel hulp in als de oorzaak niet duidelijk is.
Moet je een machinereiniger gebruiken?
Niet per se. De Consumentenbond stelt dat een machinereiniger bij goed onderhoud niet nodig is. Zo’n middel kan wel helpen bij aanhoudende geurtjes of vettige aanslag die met een heet programma niet verdwijnt. Gebruik het dan volgens het etiket en controleer eerst of het geschikt is voor jouw vaatwasser.
